त्या काळात मी ठरवले की केवळ चिंता करून चालणार नाही, तर यासाठी ठोस कृती करावी लागेल. भविष्यातील महागाईचा राक्षस ओळखून मी एक धाडसी निर्णय घेतला. मी दरमहा १०,००० रुपयांची एक ‘सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन’ अर्थात एसआयपी (SIP) सुरू केली. आज आठ वर्षांनंतर, जेव्हा मी त्या निर्णयाकडे मागे वळून पाहतो, तेव्हा मला अभिमान वाटतो. त्या सातत्यामुळे आज माझ्याकडे सुमारे १७ लाख रुपयांचा एक भरीव निधी (Corpus) जमा झाला आहे. या निधीच्या जोरावर मी आज मुलाच्या शाळेचा वार्षिक १,५०,००० रुपयांचा खर्च सहजपणे उचलत आहे, आणि त्यासाठी मला माझ्या पगाराला हात लावण्याची किंवा कोणाकडून पैसे मागण्याची गरज पडत नाही. ‘सिस्टिमॅटिक विथड्रॉवल प्लॅन’ (SWP) च्या माध्यमातून मी हे आर्थिक स्वातंत्र्य कसे मिळवले आणि या प्रवासात मला काय अनुभव आले, हे मी इथे सांगणार आहे.

हा लेख केवळ माझ्या यशाची कहाणी नाही, तर हे एक मार्गदर्शक डॉक्युमेंट आहे. यात आपण खालील मुद्द्यांवर सखोल चर्चा करणार आहोत:

• आठ वर्षांपूर्वीच्या आणि आजच्या आर्थिक परिस्थितीची तुलना.
• म्युच्युअल फंड एसआयपीचे गणित आणि त्यातील ‘कंपाउंडिंग’ची जादू.
• शिक्षण क्षेत्रातील महागाई (Education Inflation) आणि त्याचा पालकांच्या खिशावर होणारा परिणाम.
• एसडब्ल्यूपी (SWP) हे साधन कसे वापरले जाते आणि त्याचे कर नियोजन (Tax Planning).
• गुंतवणुकीदरम्यान येणारी मानसिक आव्हाने आणि त्यावर मात करण्याचे उपाय.

आर्थिक वास्तव: २०१६ ते २०२४ या काळातील भारताची अर्थव्यवस्था आणि गुंतवणूक

माझ्या गुंतवणुकीचा प्रवास समजून घेण्यासाठी आपल्याला त्या काळातील आर्थिक पार्श्वभूमी समजून घेणे गरजेचे आहे. २०१६ हे वर्ष भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी अनेक मोठ्या बदलांचे वर्ष होते. नोटाबंदी आणि त्यानंतर आलेला जीएसटी (GST) यामुळे बाजारात काहीशी अस्थिरता होती. अशा वेळी शेअर बाजारात पैसे टाकणे हे अनेकदा धोक्याचे मानले जात होते.

महागाईचा दर आणि शिक्षणाचा खर्च

भारतात सामान्य महागाई दर (CPI Inflation) हा साधारणपणे ५% ते ६% च्या दरम्यान राहिला आहे. मात्र, शिक्ष क्षेत्रातील महागाईचा दर हा १०% ते १२% इतका प्रचंड आहे.³ याचा अर्थ असा की, जे शिक्षण आज १ लाख रुपयांना मिळते, तेच शिक्षण पुढच्या ६-७ वर्षांत दुप्पट म्हणजे २ लाख रुपयांना जाऊ शकते.

वर्ष	सामान्य महागाई दर (अंदाजे)	शिक्षण महागाई दर (अंदाजे)	शिक्षणाचा खर्च (उदाहरणादाखल)
२०१६	५.५%	१०%	रु. ५०,०००
२०२०	६.२%	११%	रु. ७३,०००
२०२४	५.४%	१२%	रु. १,१०,०००
२०२८ (अंदाज)	५.०%	१२%	रु. १,७५,०००

वरील तक्त्यावरून हे स्पष्ट होते की, जर मी २०१६ मध्ये फक्त बँकेत पैसे ठेवले असते, जिथे मला ६% ते ७% व्याज मिळते, तर मी या शिक्षण महागाईचा सामना करू शकलो नसतो. माझा पैसा वाढला असता, पण त्याची खरेदी क्षमता (Purchasing Power) कमी झाली असती. म्हणूनच मला अशा एका पर्यायाची गरज होती जो महागाईला हरवून (Inflation Beating) परतावा देईल, आणि तो पर्याय म्हणजे ‘इक्विटी म्युच्युअल फंड’.

पारंपारिक गुंतवणूक साधने विरुद्ध म्युच्युअल फंड

आपल्याकडे मराठी संस्कृतीत सोन्यात गुंतवणूक करणे किंवा जमीन घेणे याला खूप महत्त्व दिले जाते. माझ्याही नातेवाईकांनी मला हेच सल्ले दिले होते. “मुलाच्या नावाने एखादा प्लॉट घेऊन टाक,” किंवा “सोन्याची नाणी घेऊन ठेव,” असे अनेकजण सांगत होते. पण मी या पर्यायांचे विश्लेषण केले तेव्हा मला खालील त्रुटी जाणवल्या:

• रिअल इस्टेट (जमीन/घर): यात प्रवेश करण्यासाठी (Entry Cost) खूप मोठ्या भांडवलाची गरज असते. १०,००० रुपये महिना जमवून मी जमीन घेऊ शकलो नसतो. शिवाय, जमिनीची तरलता (Liquidity) कमी असते. मुलाच्या फीसाठी मला १ लाख हवे असतील तर मी जमिनीचा छोटा तुकडा विकू शकत नाही.
• सोने: सोन्याने ऐतिहासिकदृष्ट्या महागाईच्या बरोबरीने परतावा दिला आहे, पण त्यात मोठी संपत्ती निर्माण करण्याची क्षमता कमी आहे. शिवाय, सोन्याच्या साठवणुकीची आणि सुरक्षिततेची चिंता असते.
• फिक्स्ड डिपॉझिट (FD/RD): हे सुरक्षित आहेत, पण कर कापून (Post-tax returns) हातात येणारा परतावा हा महागाईपेक्षा कमी असतो.
• विमा (Child Plans): अनेक विमा कंपन्या ‘चाइल्ड एज्युकेशन प्लॅन्स’ विकतात. पण यांचा परतावा ४% ते ६% च्या घरात असतो आणि मुदतपूर्व पैसे काढण्यावर बंधने असतात.

या तुलनेत म्युच्युअल फंडात मला १०,००० रुपयांची छोटी रक्कम गुंतवण्याची मुभा होती, तरलता होती (कधीही पैसे काढता येतात), आणि ऐतिहासिक आकडेवारीनुसार १२% ते १५% परतावा मिळण्याची शक्यता होती. हा विचार करून मी म्युच्युअल फंडाचा मार्ग निवडला.

एसआयपीची सुरुवात: शिस्त आणि सातत्याचा विजय

“थेंबे थेंबे तळे साचे” ही म्हण आपण लहानपणापासून ऐकत आलो आहोत, पण एसआयपीच्या बाबतीत ती तंतोतंत लागू पडते. माझी सुरुवात झाली एका सिंपल प्लॅनने: एका लार्ज कॅप आणि एका मिड कॅप फंडात मिळून १०,००० रुपयांची गुंतवणूक.

गुंतवणुकीचे गणित

मी जेव्हा सुरुवात केली, तेव्हा माझे गणित साधे होते:

• मासिक गुंतवणूक: रु. १०,०००
• कालावधी: ८ वर्षे (९६ महिने)
• एकूण मुद्दल गुंतवणूक: रु. ९,६०,०००

आज या गुंतवणुकीचे मूल्य १७ लाख रुपये झाले आहे. हे कसे घडले? याचे उत्तर आहे ‘कंपाउंडिंग‘ (Compounding) आणि बाजारातील तेजी.

खालील तक्त्यात माझ्या कल्पनेनुसार आणि बाजाराच्या ऐतिहासिक कामगिरीनुसार हे पैसे कसे वाढले असावेत याचा एक अंदाज मांडला आहे (अंदाजे १२-१४% परतावा गृहीत धरून):

वर्ष	वार्षिक गुंतवणूक	एकूण जमा रक्कम (Cumulative)	बाजारातील चढ-उतारासह अंदाजित मूल्य
१ (२०१६-१७)	१,२०,०००	१,२०,०००	१,२८,०००
२ (२०१७-१८)	१,२०,०००	२,४०,०००	२,६५,०००
३ (२०१८-१९)	१,२०,०००	३,६०,०००	३,९०,०००
४ (२०१९-२०)	१,२०,०००	४,८०,०००	४,३०,००० (कोरोनामुळे घट)
५ (२०२०-२१)	१,२०,०००	६,००,०००	७,५०,००० (बाजारातील रिकव्हरी)
६ (२०२१-२२)	१,२०,०००	७,२०,०००	१०,५०,०००
७ (२०२२-२३)	१,२०,०००	८,४०,०००	१३,५०,०००
८ (२०२३-२४)	१,२०,०००	९,६०,०००	१७,००,०००

(टीप: हे आकडे उदाहरणादाखल आहेत, प्रत्यक्ष परतावा फंडानुसार बदलू शकतो.)

२०२० चा धडा: भीतीवर विजय

माझ्या या प्रवासातील सर्वात कठीण काळ होता मार्च २०२०. कोरोना महामारीमुळे जगभरातील शेअर बाजार कोसळले होते. माझे पोर्टफोलिओ, जे काही दिवसांपूर्वी फायद्यात होते, ते अचानक तोट्यात (Negative) दिसू लागले. ४ वर्षांची मेहनत पाण्यात जाते की काय, अशी भीती वाटत होती. अनेक मित्रांनी त्यांच्या एसआयपी बंद केल्या आणि पैसे काढून घेतले.

पण मी माझे वाचन आणि अभ्यास आठवला. वॉरेन बफे यांचे वाक्य आठवले, “Be greedy when others are fearful.” (जेव्हा इतर घाबरलेले असतात, तेव्हा तुम्ही लोभी बना). मी एसआयपी चालूच ठेवली. खरं तर, त्या पडत्या बाजारात १०,००० रुपयांत मला जास्त युनिट्स (Units) मिळत होते. याला ‘रुपी कॉस्ट ॲव्हरेजिंग’ (Rupee Cost Averaging) म्हणतात. जेव्हा बाजार पुन्हा वर आला, तेव्हा याच स्वस्तात घेतलेल्या युनिट्सनी मला सर्वात जास्त नफा मिळवून दिला. जर मी तेव्हा घाबरून पैसे काढले असते, तर आज हे १७ लाख दिसले नसते.

१७ लाखांचा निधी: यश आणि त्याचे विश्लेषण

आज माझ्या पोर्टफोलिओची किंमत १७ लाख रुपये आहे. ८ वर्षांत ९.६ लाखांचे १७ लाख होणे म्हणजे साधारणपणे १३% ते १४% वार्षिक परतावा (CAGR) मिळण्यासारखे आहे. हा परतावा कोणत्याही गॅरंटीड योजनेपेक्षा खूप जास्त आहे.   

कॉर्पस (Corpus) चे महत्त्व

हा निधी केवळ एक आकडा नाही, तर तो माझ्या मुलाच्या शिक्षणाचा कणा आहे.

• सुरक्षितता: उद्या माझ्या नोकरीला काही झाले किंवा आरोग्याची समस्या आली, तरी मुलाचे शिक्षण थांबणार नाही.
• स्वातंत्र्य: फी भरण्यासाठी मला कोणापुढे हात पसरावे लागत नाहीत.
• आत्मविश्वास: योग्य आर्थिक नियोजन केल्यामुळे भविष्यातील मोठ्या खर्चांची (उदा. इंजिनिअरिंग/मेडिकल ऍडमिशन) भीती वाटत नाही.

फंडांची निवड (Asset Allocation)

मी माझा पोर्टफोलिओ कसा निवडला? मी १००% रक्कम एकाच फंडात टाकली नाही. मी ‘डायव्हर्सिफिकेशन’ (Diversification) चे तत्त्व पाळले:

1. लार्ज कॅप फंड (३०%): स्थिरतेसाठी. हे फंड मोठ्या आणि नामांकित कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करतात.
2. मिड कॅप फंड (३०%): वाढीसाठी. मध्यम आकाराच्या कंपन्या ज्यात मोठे होण्याची क्षमता आहे.
3. स्मॉल कॅप फंड (२०%): आक्रमक परताव्यासाठी. यात जोखीम जास्त असते पण दीर्घकाळात सर्वात जास्त परतावा देण्याची क्षमता असते.   
4. सेक्टोरियल फंड (IT)(२०%): आक्रमक परताव्यासाठी. यात जोखीम जास्त असते

या मिश्रणामुळे माझ्या पोर्टफोलिओला बाजारातील तेजीचा फायदा मिळाला आणि मंदीत थोडे संरक्षणही मिळाले.

एसडब्ल्यूपी (SWP): शिक्षणाचा खर्च भागवण्याचे स्मार्ट साधन

आता आपण या अहवालाच्या सर्वात महत्त्वाच्या भागाकडे वळूया. १७ लाख जमा झाले, पण त्याचा उपयोग कसा करायचा? इथेच ‘सिस्टिमॅटिक विथड्रॉवल प्लॅन’ (SWP) कामाला येते.⁹

एसडब्ल्यूपी म्हणजे काय?

जसे आपण एसआयपी द्वारे थोडी थोडी रक्कम गुंतवतो, तसेच एसडब्ल्यूपी द्वारे आपण आपल्या गुंतवणुकीतून ठराविक रक्कम परत काढून घेऊ शकतो. हे बँकेतून पैसे काढण्यासारखेच आहे, पण यात एक स्मार्ट ट्रिक आहे. उरलेली रक्कम फंडातच राहते आणि त्यावर परतावा मिळत राहतो.

माझे अंमलबजावणी मॉडेल

सध्या मुलाच्या शाळेचा वार्षिक खर्च (फी, बस, बुक्स, इ.) सुमारे १,५०,००० रुपये आहे.

• मी दरवर्षी जून महिन्यात (शाळा सुरू होण्याआधी) १,५०,००० रुपये काढण्याचे नियोजन करतो.
• किंवा काही वेळा मी दर महिन्याला १२,५०० रुपये (१,५०,००० / १२) माझ्या बँक खात्यात येतील असे सेट करतो.
• यामुळे माझ्या पगारातील कॅशफ्लो (Cashflow) वर ताण येत नाही. पगाराची रक्कम घरखर्च, ईएमआय आणि इतर बचतीसाठी वापरता येते.

एसडब्ल्यूपीचे गणित: पैसे संपणार नाहीत का?

हा प्रश्न खूप महत्त्वाचा आहे. जर मी १७ लाखांतून दरवर्षी १.५ लाख काढले, तर माझे पैसे संपतील का?

याचे उत्तर बाजाराच्या परताव्यावर अवलंबून आहे.

• माझ्याकडे आहेत: १७,००,००० रुपये.
• विथड्रॉवल: १,५०,००० रुपये (म्हणजेच सुमारे ८.८%).
• जर उरलेल्या रकमेवर (१५.५ लाख) मला त्या वर्षी १०% परतावा मिळाला, तर वर्षाच्या शेवटी रक्कम पुन्हा वाढून सुमारे १७ लाखांच्या आसपास पोहोचते.

खालील तक्त्यात हे अधिक स्पष्ट होईल:

वर्ष	सुरुवातीची रक्कम	काढलेली रक्कम (SWP)	उरलेली रक्कम	१०% परतावा (अंदाजित)	वर्षाअखेरची रक्कम
१	१७,००,०००	१,५०,०००	१५,५०,०००	१,५५,०००	१७,०५,०००
२	१७,०५,०००	१,५०,०००	१५,५५,०००	१,५५,५००	१७,१०,५००
३	१७,१०,५००	१,५०,०००	१५,६०,५००	१,५६,०५०	१७,१६,५५०

हा तक्ता पाहिला तर लक्षात येईल की मी खर्च करतोय तरीही माझी मुद्दल सुरक्षित राहतेय. यालाच ‘पैशाचे झाड’ लावणे म्हणतात.¹¹ आपण फळे खातोय, पण झाड शाबूत आहे. अर्थात, जर एखाद्या वर्षी बाजार पडला, तर मुद्दलाला धक्का लागू शकतो. म्हणूनच मी अजूनही माझी एसआयपी पूर्णपणे बंद केलेली नाही, जेणेकरून नवीन भांडवल येत राहील.

एसडब्ल्यूपीचे फायदे (Benefits of SWP)

1. नियमित उत्पन्न: पगाराव्यतिरिक्त उत्पन्नाचा दुसरा स्त्रोत तयार होतो.
2. कर सवलत (Tax Efficiency): जेव्हा आपण बँकेतून व्याज घेतो, तेव्हा त्यावर पूर्ण टॅक्स लागतो. पण म्युच्युअल फंडातून पैसे काढताना फक्त नफ्यावर (Capital Gain) टॅक्स लागतो. सध्याच्या नियमांनुसार, एका वर्षात १.२५ लाख रुपयांपर्यंतचा इक्विटी नफा करमुक्त आहे. त्यामुळे १.५ लाख काढताना मला नाममात्र किंवा शून्य टॅक्स लागतो.
3. शिस्त: पैसे हातात आले की खर्च होतात. पण एसडब्ल्यूपीमुळे आवश्यक तेवढेच पैसे खात्यात येतात.

शिक्षणाचा वाढता खर्च: एक आव्हान

मी सध्या १.५ लाखांचा खर्च मॅनेज करत असलो, तरी मला याची पूर्ण जाणीव आहे की हा खर्च असाच राहणार नाही. महाराष्ट्रातील शाळांमध्ये फी वाढीचा मुद्दा नेहमीच चर्चेत असतो.   

फी वाढीचे वास्तव

खाजगी शाळा दरवर्षी १०% ते १५% फी वाढवतात. याशिवाय, पुस्तके, गणवेश आणि इतर ऍक्टिव्हिटीजचा खर्चही वाढतो. आज १.५ लाख लागतात, ५ वर्षांनी हेच २.५ लाख होऊ शकतात. माझे सध्याचे एसडब्ल्यूपी मॉडेल हे ‘फ्लॅट’ (स्थिर) विथड्रॉवलवर आधारित आहे. पण महागाईमुळे मला दरवर्षी काढायची रक्कम वाढवावी लागेल. जर मी विथड्रॉवल रक्कम वाढवली आणि बाजाराचा परतावा कमी झाला, तर माझा १७ लाखांचा फंड लवकर संपू शकतो. याला ‘सिक्वेन्स ऑफ रिटर्न रिस्क’ (Sequence of Returns Risk) म्हणतात.   

यावर उपाय काय?

१. एसआयपी वाढवणे (Step-up SIP): मी माझ्या पगारातील वाढीनुसार एसआयपीची रक्कम वाढवत नेतो. सुरुवातीला १०,००० होती, आता मी ती १५,००० करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

२. बोनसची गुंतवणूक: जेव्हा जेव्हा मला ऑफिसमध्ये बोनस मिळतो, तेव्हा मी तो या फंडात Lump sum म्हणून टाकतो. यामुळे कॉर्पस मोठा होतो.

३. गरज नसल्यास पैसे न काढणे: ज्या वर्षी माझा पगार चांगला असेल किंवा बोनस मिळाला असेल, त्या वर्षी मी एसडब्ल्यूपी थांबवतो आणि फी पगारातून भरतो. यामुळे फंडाला वाढायला अजून वेळ मिळतो.

मानसिक आणि वर्तणूक पैलू (Psychology of Investing)

गुंतवणूक करणे हे जेवढे गणिताचे काम आहे, त्याहून जास्त ते मनाचे काम आहे. गेल्या आठ वर्षांत मला अनेक मानसिक अडथळ्यांचा सामना करावा लागला.

सोशल प्रेशर (सामाजिक दबाव)

मराठी समाजात आजही शेअर बाजाराकडे संशयाने पाहिले जाते. “शेअर बाजार म्हणजे जुगार,” असे म्हणणारे अनेक काका-मामा मला भेटले. जेव्हा मी सांगितले की मी मुलाच्या शिक्षणासाठी म्युच्युअल फंड वापरतोय, तेव्हा अनेकांनी नाक मुरडले. “त्यापेक्षा एखादा फ्लॅट घेऊन भाड्याने दिला असता तर बरं झालं असतं,” असे सल्ले मिळाले. पण मी आकडेमोड केली होती. फ्लॅट घेण्यासाठी मला २५-३० लाखांचे कर्ज घ्यावे लागले असते, आणि त्याचे ईएमआय (EMI) भरण्यात माझा पगार गेला असता. शिवाय, फ्लॅटचे भाडे (Rental Yield) हे भांडवलाच्या २-३% पेक्षा जास्त नसते. म्युच्युअल फंड मला १२% देत होते. मी लोकांच्या बोलण्याकडे दुर्लक्ष केले आणि स्वतःच्या अभ्यासावर विश्वास ठेवला.

शिस्त (Discipline)

दर महिन्याला १०,००० रुपये बाजूला काढणे सोपे नाही. कधी घरात कोणाचे लग्न असते, कधी आजारपण येते, कधी गाडी घ्यायची असते. अशा वेळी “या महिन्याची एसआयपी स्किप करूया का?” असा मोह होतो. पण मी ‘ऑटो-डेबिट’ (Auto-Debit) पर्याय निवडला होता. पगार झाला की दुसऱ्या दिवशी पैसे कट व्हायचे. यामुळे तो विचार करायला वेळच मिळायचा नाही. ही सक्तीची बचतच आज कामाला आली आहे.

संयम (Patience)

गुंतवणूक सुरू केल्यावर पहिल्या २-३ वर्षांत फारसा फरक दिसत नाही. माझे ९-१० लाख जमा होईपर्यंत खूप वेळ लागला असे वाटले. पण एकदा १० लाखांचा टप्पा ओलांडला की पुढचे ७ लाख जमा व्हायला कमी वेळ लागला. यालाच ‘स्नोबॉल इफेक्ट’ (Snowball Effect) म्हणतात. सुरुवातीला बर्फाचा गोळा लहान असतो, पण तो जसजसा घरंगळत जातो, तसा मोठा होत जातो. नवीन पालकांनी हे लक्षात ठेवले पाहिजे की सुरुवातीची वर्षे संयमाची परीक्षा घेणारी असतात.   

जोखीम व्यवस्थापन (Risk Management)

माझे नियोजन परिपूर्ण आहे असे मी मानत नाही. यातही धोके आहेत आणि त्यासाठी मी काही तरतुदी केल्या आहेत.

बाजारातील घसरण

जर उद्या मार्केट २०% पडले, तर माझे १७ लाख १४ लाखांवर येतील. अशा वेळी १.५ लाख काढणे परवडणारे नाही. यासाठी मी ‘इमर्जन्सी फंड’ (Emergency Fund) तयार ठेवला आहे. यात ६ महिन्यांचा घरखर्च आणि शाळेची एक वर्षाची फी इतके पैसे सुरक्षित (Liquid Fund किंवा FD मध्ये) ठेवले आहेत. बाजार पडल्यास मी या इमर्जन्सी फंडातून फी भरेल आणि इक्विटी फंडाला हात लावणार नाही.   

विमा संरक्षण

मी माझी गुंतवणूक आणि विमा कधीच एकत्र केले नाही. मुलाच्या शिक्षणासाठी मी एक मोठा ‘टर्म इन्शुरन्स’ (Term Insurance) घेतला आहे. जर मला दुर्दैवाने काही झाले, तर विमा कंपनीकडून मिळणारी रक्कम माझ्या कुटुंबाला मिळेल आणि त्यातून ते हे एसआयपी/एसडब्ल्यूपीचे चक्र चालू ठेवू शकतील. तसेच, ‘आरोग्य विमा’ (Health Insurance) असल्याने आजारपणाचा खर्च गुंतवणुकीतून करावा लागत नाही.

भविष्यातील वाटचाल: उच्च शिक्षणाचे नियोजन

सध्याचे १७ लाख हे शालेय शिक्षणासाठी (Schooling) आधार आहेत. पण खरा खर्च इंजिनिअरिंग, मेडिकल किंवा परदेशातील शिक्षणासाठी (Higher Education) लागणार आहे. १० वर्षांनंतर यासाठी २५ ते ५० लाखांची गरज लागू शकते.

माझे सध्याचे नियोजन असे आहे की, मी एसडब्ल्यूपी फक्त शाळेच्या फीसाठी वापरत आहे. पण त्याच वेळी माझी एसआयपी चालू आहे. पुढील १० वर्षांत माझी एसआयपी आणि सध्याच्या कॉर्पसची वाढ मिळून एक मोठा निधी तयार होईल.

• जर मी दरमहा १५,००० ची एसआयपी चालू ठेवली आणि १२% परतावा मिळाला, तर १० वर्षांत आणखी ३५ लाख जमा होतील.
• सध्याचे १७ लाख (जर मी त्यातून थोडे थोडे काढले तरी) वाढून २५-३० लाखांपर्यंत जाऊ शकतात. अशा प्रकारे, मुलाच्या वयाच्या १८ व्या वर्षी माझ्याकडे ६०-७० लाखांचा निधी असेल, जो त्याच्या उच्च शिक्षणासाठी पुरेसा ठरेल.

नवीन पालकांसाठी माझा सल्ला

1. वेळ वाया घालवू नका: “अजून मुलगा लहान आहे, बघू नंतर,” असे म्हणून वेळ काढू नका. वेळेमुळेच कंपाउंडिंगची जादू चालते. मी मुलगा जन्मल्याबरोबर सुरुवात केली, म्हणून आज मी रिलॅक्स आहे.
2. महागाईला कमी लेखू नका: शाळांची फी, पुस्तके, क्लास यांचा खर्च आपल्या पगाराच्या वाढीपेक्षा जास्त वेगाने वाढत आहे. फक्त बचत करून चालणार नाही, गुंतवणूक करावी लागेल.
3. साधेपणा ठेवा: खूप क्लिष्ट स्कीम्स, फ्युचर्स-ऑप्शन्स, इंट्राडे ट्रेडिंग या भानगडीत पडू नका. साधे म्युच्युअल फंड एसआयपी हे सर्वसामान्यांसाठी सर्वोत्तम साधन आहे.
4. जोडीदाराला सहभागी करा: गुंतवणुकीचे निर्णय एकट्याने घेऊ नका. तुमच्या पत्नीला/पतीला यात सहभागी करा. कारण हे स्वप्न दोघांचे आहे आणि जबाबदारीही दोघांची आहे.

हा प्रवास संपलेला नाही, तो अजूनही चालू आहे. माझ्या मुलाच्या शिक्षणाची ही फक्त पहिली पायरी आहे. पण पाया भक्कम असेल, तर इमारत नक्कीच उंच आणि मजबूत उभी राहील, हा माझा विश्वास आहे.